Εγκώμιον εις τους Αγίους Θεοπάτορας Ιωακείμ και Άνναν. --- Κοσμά του Βεστίτορος.

web statistics

Η χθες της Θεοτόκου γενεθλιακή πανήγυρις, την της παγκοσμίου χαράς ημίν εορτήν ευφήμοις δεδοξολόγηκεν υμνωδίαις· η δε σήμερον ημέρα, την ευχαριστίαν τοις γεννήτορσι προσφέρει της Θεομήτορος, ων η αφορμή, απαρχή της απάντων γέγονε σωτηρίας. Τοίνυν της θυγατρός εστιν η των γονέων πανήγυρις· ώσπερ γαρ επί δόξη μητρός συνδοξάζεται τέκνον, ούτω και επί υμνωδία τέκνου, συμμεγαλύνεται μήτηρ· και η σήμερον ευφροσύνη, μνήμη εστί Δικαίων μετ΄ εγκωμίων. Εγένετο εν τοις παλαιοίς καιροίς ανήρ δίκαιος εκ φυλής Ιούδα, ω όνομα Ιωακείμ· ανήρ ένδοξος εν οσιότητι και ευλαβεία· ανήρ επίσημος εν ευγενεία και πλούτω· ανήρ φιλότιμος εν προσαγωγαίς θυσιών· ανήρ εν πάσιν ευάρεστος τω Θεώ· ανήρ επιθυμιών των του Πνεύματος, ότι περ άτεκνος ων και επιθυμία επί τέκνω συνεχόμενος, την του παναγίου Πνεύματος γεγένηκε Νύμφην· ανήρ ως αληθώς επιτυγχάνων, ότι εισήκουσεν ο Θεός των ευχών αυτού δωρησάμενος τούτω την υπέρ πάντα τα ποιήματα των ουρανίων και επιγείων υψηλοτέραν αξίως θυγατέρα. 

Τώδε ην γυνή θεοσεβής, όνομα αυτή Άννα, εκ της βασιλικής φυλής του Ιούδα, ήτοι του Δαβίδ, καταγομένη· γυνή, παντός απεχομένη κακού· γυνή, πιστώς τα προς τον Θεόν συνοικούσα τω ανδρί· γυνή, προσφοραίς και προσευχαίς μεγαλοδώροις συν τω ιδίω ανδρί τω Ναώ του Θεού προσκαρτερούσα· γυνή, εν ομονοία ψυχής και σωφροσύνη σώματος το μονότροπον αεί της γνώμης μετά του ανδρός κτησαμένη· κατά γαρ την πλάσιν του συζευχθέντος αυτή παρά Θεού, το οστούν διέσωσεν ασυντρίπτως του ανδρός, δια το φιλόθεον, το φίλανδρον αυτώ φυλάξασα της ξυνωρίδος. Ου γαρ βλαπτικώς ως η Εύα μετεποιήθη, αλλά βοηθός τω ανδρί συνηρμόσθη επί τε τοις των αρετών πολιτεύμασιν, επί τε ταις προς Θεόν ικεσίαις· ίσως γαρ άμφω περί την δέησιν της του τέκνου επιθυμίας συνέκαμνον. Καθάπερ γεωργός άμα τη αυτού γυναικί χώραν καλλιεργήσαντες χέρσον, τον σπόρον καταβαλλόμενοι, της ευφορίας των καρπών επιτυχείν δι΄ ευχής εκδέχονται. Ουχ ως η Εύα ζήσασα τω Αδάμ, αλλ΄ ως συνεργός ευχρηστίας· και συμπονούσα μετ΄ αυτού επί ταις ψυχικαίς εργασίαις, και ως αληθώς μερίς αγαθή τελεσφορήσασα την κοίτην τω ανδρί. Η μεν γαρ Εύα δια καρπόν φυτού, τω κόσμω λύπης εγένετο πρόξενος· η δε του Ιωακείμ Άννα δια καρπόν κοιλίας, τω κόσμω την χαράν εμνηστεύσατο. Πάσι μέντοι γνωστόν ως εν τη Γαλιλαία των Εθνών η Θεοτόκος ευηγγελίσθη Μαρία, εν τω οίκω του τέκτονος Ιωσήφ του και χρηματίσαντος μνήστορος αυτής· εύδηλον δε πάλιν ως εν Βηθλεέμ γεγέννηκε τον Χριστόν, ότι και πατρίς αύτη η πόλις ετύγχανεν ως από μητρός, καθά παρακατιών ο λόγος παραστήσει. Ο γαρ πατρικός αυτής οίκος, ο την προβατικήν περικλείων εν Ιερουσαλήμ υπήρχεν, ως ο λόγος, κολυμβήθραν, εν η τον εν οκτώ και τριάκοντα χρόνοις κατακείμενον παράλυτον ο Χριστός και Θεός ημών εθεράπευσεν εξεγείρας, ως εξ εκείνου μέλλων συμβολικώς του οίκου εκπορεύεσθαι ποιμήν των λογικών προβάτων· είτα και δια της εκείσε του ύδατος κολυμβήθρας, του θείου προτυπουμένου Βαπτίσματος και χρίσματος. Και γαρ της χρονίας πλάνης η νόσος, τας των ανθρώπων ως εν τάξει μελών παραλύσασα ψυχάς, τη καθάρσει του πνεύματος δι΄ ύδατος εφυγαδεύθη. Ώσπερ και εν προσώπω της Βηθλεέμ ο άρτος εφυράθη ο νοητός της ζωής, ένθα και ο Χριστός αγγελοφανώς υπεδείχθη τω Αβραάμ, ο και τω Ιακώβ συμπαλαίσας Αγγέλου μορφή. Αυτός γαρ εστιν ο ελθών ευαγγελίσασθαι τοις μακράν και τοις εγγύς· αυτός εστι το Ευαγγέλιον της δικαιοσύνης· αυτός εστιν ο διαγγέλων το πρόσταγμα του Θεού και Πατρός· αυτός ο της μεγάλης βουλής Άγγελος ώτινι ο Πατήρ σύμβουλος γεγονώς, ειρήκει «ποιήσωμεν άνθρωπον κατ΄ εικόνα ημετέραν». Ούτός εστι και της αληθινής ζωής ο άρτος ο τω Βηθλεέμ ονόματι προκυρωθείς· Βηθλεέμ γαε οίκος άρτου ερμηνεύεται. Ο εν τη σκηνή του Αβραάμ εγκρυφίως πεμφθείς, ήγουν εν μυστηρίω Παρθένου και Θεοτόκου Μαρίας. Πρόσφορο νουν ειπείν δια ταύτα: Ηυλόγησε Κύριος τον οίκον Δαβίδ του Βασιλέως, δια την εκ σπέρματος αυτού φανείσαν Παρθένον. Ηυλόγησε τον οίκον Ιωακείμ και Άννης των δικαίων, δια την τούτων ηγιασμένην θυγατέρα. Ηυλόγησε τον οίκον Ιωσήφ, δια την μυστικώς αυτώ παραδοθείσαν Νύμφην, την όντως αγνήν και αεί Παρθένον του Χριστού Μητέρα, την Θεοτόκον Μαρίαν. Όθεν επί τούτοις μακάριοι αληθώς της Θεομήτορος οι γεννήτορες, οις ο κόσμος αξίαν έχει την οφειλήν· οι μεν γαρ Προφήται, ότι περ δι΄ αυτών αψευδώς εχρηματίσθησαν περί της ενανθρωπήσεως του Χριστού· οι Απόστολοι, ότι δια της αυτών θυγατρός υιοί φωτός εγεννήθησαν· οι Άγιοι, ότι μαρτυρικώς εστεφανώθησαν· οι Όσιοι και Δίκαιοι, ως των μελλόντων αγαθών κληρονόμοι· οι αμαρτωλοί, ως ταις πρεσβείαις ελεούμενοι της αειπαρθένου και Θεοτόκου· οις και βοώμεν ευχαρίστως. Χαίρε πάνσεπτε Πάτερ, της μετά Θεόν ελπίδος ημών Ιωακείμ· χάρις τη οσφύϊ σου. Χαίρε Μήτερ πάντιμε, της Μητρός της Ζωής ημών Άννα· δόξα τη νηδύϊ σου. Χαίροις Πάτερ, του πολυσπόρου γεννήματος γεωργέ· Χαίροις Μήτερ της σωτηρίας ημών. Χαίρε Πάτερ, του ουρανίου βότρυος υπηρέτα· Χαίρε Μήτερ, της αγαθής γης εκατονταπλασίων άρουρα. Χαίρε Πάτερ, του εμψύχου παραδείσου γεωργέ· Χαίρε Μήτερ, του ακλινούς κλάδου δένδρον. Χαίρε Πάτερ, του ασπίλου μαργαρίτου φύλαξ· Χαίρε Μήτερ, του καθαρού σμαράγδου πέτρα. Χαίρε Πάτερ, της ζωηρρύτου πηγής φλέξ· Χαίρε Μήτερ, της τεκνογόνου δίψης υδρία. Πληρούται το στόμα ημών του υμνήσαι της αγιωσύνης υμών τα εξαίρετα. Αλλ΄ ουκ εσμεν ικανοί την θεόζευκτον υμών υμνήσαι δυάδα, ει μη γε κατά την φωνήν του εγγόνου υμών κατά σάρκα Χριστού αμφοτέρους μακαρίσαι και ειπείν· «Χαίρετε και αγαλλιάσθε, ότι ο μισθός υμών πολύς εν τοις ουρανοίς»· υμείς γαρ εστε οι δια την ατεκνίαν ονειδισθέντες άγιοι και ρημάτων ακούσαντες πονηρών, αλλ΄ ευφρανθέντες μετ΄ ολίγον επί τεκνογονία· και αρκεί υμίν προς έπαινον Μητέρα Θεού γεγενηκέναι. Αληθώς γαρ ως άξιοι προωρίσθησαν οι Δίκαιοι της Θεοτόκου γεννήτορες και συγγενείς γενέσθαι κατά σάρκα Χριστώ και ως εκ γένους επισήμου βασιλικού, λέγω, και ιερατικού τιμηθήναι· εξ αμφοίν γαρ η Θεοτόκος σεμνολογείται, επιμίκτων των δύο φυλών απ΄ αρχής κατά διαφόρους τρόπους γεγενημένων. Ένθεν λοιπόν και επί των της Θεοτόκου γονέων ούτω: Ζαχαρίας ο πατήρ Ιωάννου αδελφόν έσχε συνιερέα καλούμενον Αγγαίον προ αυτού τετελευτηκότα· τούτου του Αγγαίου θυγατέρα προς γάμον ηγάγετο Ιωσήφ ο τέκτων, εξ ης τέσσαρας έσχεν υιούς και θυγατέρας δύο, ων εις ην Ιάκωβος ο επικληθείς αδελφός του Κυρίου, ο και πρώτος Επίσκοπος Ιεροσολύμων· και το όνομα της γυναικός τούτου Σαλώμη, ουχ η μαία αλλ΄ ετέρα· μετά δε τον θάνατον ταύτης, μνηστεύεται ο Ιωσήφ την Θεοτόκον Μαρίαν, κατά το μητρικόν γένος καταγομένην από Ματθάν του Ιερέως, και αυτού από Σολομώντος του υιού Δαβίδ καταγομένου, ως φησι το κατά Λουκάν Ευαγγέλιον γενεαλογούν. Ούτος γαρ ο Ματθάν τρεις έσχε θυγατέρας εκ Μαρίας της γυναικός αυτού, ων τα ονόματα Μαρία, Σωβή, Άννα. Η ουν Μαρία γεννά Σαλώμην την μαίαν· η δε Σωβή γεννά την Ελισάβετ την μητέρα του Ιωάννου του Βαπτιστού. Η δε Άννα, γεννά την Θεοτόκον Μαρίαν εν Βηθλεέμ, την κατά το όνομα της μάμμης και θείας επικληθείσαν Μαρίαν. Ως είναι την Ελισάβετ ανεψιάν μεν της Άννης, εξαδέλφην δε της Θεοτόκου, κυρούντος αμφότερα του Ευαγγελίου, δια μεν το πατρώον γένος και σαρκικόν του Χριστού «ην, φησιν, ο Ιησούς ωσεί ετών τριάκοντα αρχόμενος, ων, ως ενομίζετο, υιός του Ιωσήφ, του Ηλί, του Ματθάν»· δια δε το μητρώον «Ιδού, φησιν, Ελισάβετ η συγγενής σου». Ων ένεκα, δόξα τη συγκαταβάσει του Θεού ημών, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Ιωακείμ και Άννα, ευδόκιμοι στην αρετή.

web statistics

08ΣΕΠ

Η εκκλησιαστική φιλολογία και η υμνολογία έχουν αφιερώσει εξαιρετικά κείμενα στους προπάτορες Ιωακείμ και Άννα, όπου αποτυπώνονται η τιμή και ο σεβασμός των πιστών προς αυτούς που διακόνησαν στο έργο της θείας ενανθρωπήσεως. Στα κείμενα αυτά υπενθυμίζεται και η μεγάλη σημασία του ρόλου των γονέων στη διαμόρφωση της προσωπικότητας της Παρθένου Μαρίας.

Ο Ιωακείμ, μια εξέχουσα φυσιογνωμία από τη βασιλική φυλή του Ιούδα και η σύζυγός του Άννα υπερείχαν, όπως παρατηρεί ο άγιος Γρηγόριος Παλαμάς, στην αρετή από όλους εκείνους που οφείλουν την ευγένεια του γένους και του ήθους στην καταγωγή τους από τον Δαυίδ. Η Παρθένος Μαρία, θυγατέρα σωφρόνων και πολυάρετων γονέων πού τελειώθηκαν στην προσευχή και την άσκηση, ήταν εύλογο να είναι πάναγνος, πανάρετος και γεννήτρια παρθενίας. Η αγιότητά της προετοιμαζόταν από τους ευσεβείς γονείς της σε όλη τη διάρκεια του επίγειου βίου τους. Ζούσαν μέσα στη χάρη του Θεού και την ευλογία της αγιότητας που τους κληροδότησαν οι μεγάλοι προφήτες και πατριάρχες της Παλαιάς Διαθήκης. Η νέκρωση του προσωπικού τους θελήματος και η απόλυτη υπακοή στο θέλημα του Θεού αύξησε την επίδοσή τους στην αρετή. Γι’ αυτό και ξεχώρισαν από τους δικαίους της Παλαιάς Διαθήκης και έγιναν πολύ αγαπητοί στον Θεό.

Οι εκκλησιαστικοί Πατέρες, όταν αναφέρονται στον Ιωακείμ και την Άννα, μιλούν για τη μεγάλη δικαιοσύνη τους και για τον πλούτο των αρετών τους που αντανακλούν την ευγενή ωραιότητα της ψυχής.  Αυτή η υπερβάλλουσα αρετή τους κατέστησε, περισσότερο από όλους, γνώριμους στον Θεό που εισάκουσε την επιθυμία τους. Η γέννηση της Μαρίας ήταν ο καρπός των προσευχών και της αφοσιώσεως των θεοπατόρων στον Θεό. Η αγιότητα τους, η πίστη και η απόλυτη αποδοχή του νόμου του Θεού απέδωσε τον τελειότερο καρπό. Έτσι πρόσφεραν στους ανθρώπους τη μεγαλύτερη δωρεά που είναι η δυνατότητα της εν Χριστώ σωτηρίας μέσω της Θεοτόκου. Αυτός είναι και ο λόγος που η εκλογή των θεοπατόρων χαρακτηρίζεται «μακαρία», αφού και οι δύο ήσαν ευδόκιμοι στην αρετή.

Ο Ιωακείμ, που έθεσε τον εαυτό του κάτω από την καθοδήγηση του Θεού δεν υπελείπετο σε τίποτα ως προς τα άριστα, δηλαδή τα αγαθά που επιθυμούν και επιζητούν οι σώφρονες άνθρωποι. Κράτησε για την επιβίωσή του ό,τι ήταν απολύτως αναγκαίο και όχι τα ευχάριστα αυτής της ζωής. Γιατί τα πρώτα, τα απαραίτητα, ως έκφραση ασκήσεως, επισημαίνει ο άγιος Ιωάννης Δαμασκηνός, ευαρεστούν τον Θεό και αποφέρουν καρπούς, τις αρετές, που θα αποδώσουν αργότερα αιώνια ζωή σε αυτούς που κοπίασαν. Για το ρόλο και τη συμβολή του στην πραγμάτωση του σχεδίου της θείας οικονομίας ο Ιωακείμ χαρακτηρίζεται υπέρτερος και μείζων μεταξύ των γεννητόρων.

Το ίδιο θεοσεβής ήταν και η αγία Άννα. Το όνομά της σημαίνει «χάρις». Με τον άγιο βίο της είλκυσε τη χάρη του Θεού. Παρότι στείρα, απέκτησε τέκνο υστέρα από δεήσεις, ικεσίες και συνεχή προσευχή που έκαναν από κοινού με τον ευσεβή σύζυγο της, τον Ιωακείμ: «Γυνή εν ομονοία ψυχής και σωφροσύνης σώματος το μονότροπον αεί της γνώσεως μετά του ανδρός κτησαμένη». Η Άννα εκπληρώνοντας πιστά τα καθήκοντά της προς τον Θεό απείχε από κάθε αμαρτία. Όχι μόνο δεν προκάλεσε κάποιο κακό στον άνδρα της, όπως η Εύα, αλλά ταυτίστηκε μαζί του και προήχθησαν από κοινού στην αρετή· «ου γαρ βλαπτικώς, ως η Εύα, μετεποιήθη, αλλά βοηθός τω ανδρί συνηρμόσθη επί τε τοις των αρετών πολιτεύμασιν επί τε ταις διά την προς Θεόν ικεσίαις» .

Ο Ιωακείμ και η Άννα, το σεβάσμιο ζεύγος των θεοπατόρων, στην προσωπική τους πορεία προς την τελείωση, έζησαν μέσα στη σύνεση, την ευγένεια και την πνευματική ετοιμότητα. Η γνώση του νόμου και των θείων εντολών, μαζί με την ευλάβεια και την άσκηση σε κάθε αρετή, συμπορεύτηκαν ταπεινά με την ολοκληρωτική αγάπη και αφοσίωση στον Θεό. Με τη θεία μελέτη και την αέναη προσευχή προσέγγισαν τόσο πολύ τον Θεό που αξιώθηκαν να δεχθούν την αποκάλυψη του αρρήτου μυστηρίου και να φέρουν στον κόσμο εκείνην που γέννησε τον ποιητή του ουρανού και της γης. Γι’ αυτό και υπερέχουν όλων των γενεών.

Η Παρθένος Μαρία, που επρόκειτο να διακονήσει ως Μητέρα Θεού στο ύψιστο έργο τής σωτηρίας του ανθρώπινου γένους, υπερέβαλε όλων των ανθρώπων ως προς την καθαρότητα, αφού και οι γεννήτορές της υπήρξαν πρότυπα ενάρετου βίου. Αυτό αποτέλεσε προϋπόθεση μιμήσεως και δείκτη πορείας και για τη μικρή κόρη της Ναζαρέτ. Πράγματι, ο Ιωακείμ και η Άννα ήσαν πιστοί τηρητές του μωσαϊκού νόμου, δίκαιοι, φιλεύσπλαχνοι, ελεήμονες και γεμάτοι ένθερμο ζήλο για κάθε αγαθό. Ο διηνεκής αίνος, η μεγάλη αγάπη προς τον Θεό, αλλά και η πίστη στην προνοιακή του παρουσία τους κατέστησε θεοφιλείς. Για το θεάρεστο βίο τους εισακούστηκαν και τιμήθηκαν με την πιο αξιοθαύμαστη τιμή, αυτή των θεοπατόρων.

(Ευτυχίας Γιούλτση, «Παναγία πρότυπο πνευματικής τελειώσεως», εκδ. Π. Πουρναρά, Θεσ/νἰκη, σ. 68-72)

Μια ματιά στον ψυχικό κόσμο των αγίων Ιωακείμ και Άννας...

web statistics

Ο Ιωακείμ και η Άννα δεν ήθελαν παιδί "εγωιστικά", ούτε ψυχολογικά ή συναισθηματικά. Δεν ήθελαν να γεννήσουν παιδί για τον εαυτό τους, αλλά για τον Κύριο. Η τεκνογονία θεωρούνταν τότε "υποχρέωση" απέναντι στον Θεό. Εκεί ακριβώς συνίσταται η ντροπή και το "όνειδος" της ατεκνίας. Το θαυμάσιο αυτό ζεύγος, ο Ιωακείμ και η Άννα, όχι μόνο ήταν πολύ αγνοί και ελεήμονες και το σπίτι τους ήταν καταφύγιο και λιμάνι για κάθε πονεμένο, αλλά και πέρασαν τη ζωή τους με εξαντλητικές προσευχές παρακαλώντας να ευαρεστήσουν τον Θεό. Δεν είχαν καθόλου σαρκικό ή κοσμικό φρόνημα. Μόνη τους έγνοια ήταν να ευαρεστήσουν τον Θεό. Παρακαλούσαν τον Θεό όχι για κάτι δικό τους, αλλά για κάτι δικό Του! Απίστευτο! Τί ζήλος! Προσέξτε! Δεν παρακαλούσαν τον Θεό να εκπληρώσει δικό τους θέλημα, αλλά δικό Του! Αντί να ξεγνοιάσουν λίγο και να ξεκουραστούν οι άνθρωποι και "να ζήσουν τη ζωή τους", προσπαθούσαν με κάθε τρόπο – δυνατό ή αδύνατο - να ευαρεστήσουν τον Κύριο. Αν είναι πίστη το να ζητάμε κάτι εύλογο για μάς, για δική μας διευκόλυνση και παρηγοριά, πόσο περισσότερο πίστη και ασύγκριτα πιο αξιέπαινο είναι να κουραζόμαστε και να παιδευόμαστε να ζητάμε κάτι αποκλειστικά για το θέλημα του Θεού; Σχεδόν αδιανόητο είναι κάτι τέτοιο για τον κόσμο.

Στους Ψαλμούς της Παλαιάς Διαθήκης λέει: «Θυμήσου, Κύριε, τον Δαβίδ και όλη την πραότητά του. Πώς έδωσε όρκο στον Κύριο, πώς έκαμε τάξιμο στον Θεό του Ιακώβ: Δεν θα μπώ στην σκηνή όπου κατοικώ, δεν θα ανέβω να κοιμηθώ στο κρεβάτι και το στρώμα μου, δεν θα δώσω ύπνο στα μάτια μου και νυσταγμό στα βλέφαρά μου και ξεκούραση στους κροτάφους μου, μέχρι που θα βρώ τόπο για τον Κύριο, σκήνωμα για τον Θεό του Ιακώβ» (Ψαλμοί 131/ρλα΄ 1-5). Έτσι και ο Ιωακείμ και η Άννα, που ήταν άξιοι απόγονοί του. Και αυτοί ένα σκήνωμα του Θεού ήθελαν να γεννήσουν, μια αγία ψυχούλα που να ανήκει σε Αυτόν, όπου Αυτός θα αναπαύεται, και που Αυτός θα καταυγάζει και θα ευφραίνει με τις άκτιστες θείες ενέργειές Του εις τους αιώνας των αιώνων.

Ενδεικτικό του ότι οι άγιοι δεν ήθελαν για τον εαυτό τους το παιδί, είναι ότι, όπως είχαν τάξει, το αποχωρίστηκαν και το αφιέρωσαν στο Ναό μόλις έγινε τριών ετών. Πόση πίστη απαιτεί και αυτό, όταν πρόκειται για γονείς που αγαπούν το παιδί τους, και μάλιστα ένα παιδάκι τόσο γλυκύτατο και τρισχαριτωμένο!

Οι άγιοι Ιωακείμ και Άννα είναι το απόλυτο πρότυπο του γάμου και της οικογενειακής ζωής
Το παράδειγμα των αγίων θεοπατόρων Ιωακείμ και Άννας μάς διδάσκει, μεταξύ πολλών άλλων, και το πόσο πολύ πρέπει να εκτιμάμε την τεκνογονία και να αγαπάμε τα παιδιά. Οι άγιοι αυτοί αφήνουν τελείως μα τελείως αναπολόγητους όσους κάνουν εκτρώσεις ή όσους δεν θέλουν να κάνουν παιδιά ή όσους δεν θέλουν και δεν αγαπούν όσο και όπως πρέπει τα παιδιά που έχουν. Το ίδιο και όλους όσους επικαλούνται ένα σωρό δικαιολογίες για να μην κάνουν το θέλημα του Θεού.

www.vatopaidi.wordpress.com